Σημειώσεις στη μετεωρολογία

Πέρα από την γενικότερη πρόγνωση για τον καιρό μιας περιοχής (μακροκλίμα), υφίστανται και καιρικά φαινόμενα τοπικού χαρακτήρα (μικροκλίμα) λόγω της ιδιαιτερότητας και μορφολογίας της (π.χ. όρη, κοιλάδες). Επειδή για το μικροκλίμα είναι αδύνατο να υπάρξει αξιόπιστη και μακροπρόθεσμη πρόγνωση, είναι σημαντικό να μπορούμε να ερμηνεύουμε αυτά που βλέπουμε όσο βρισκόμαστε στο πεδίο.

Το παρόν περιέχει προσωπικές σημειώσεις στη μετεωρολογία στα πλαίσια της σχολής ορειβασίας μέσου επιπέδου του Ε.Ο.Σ. Αχαρνών με εκπαιδευτή τον Δ. Κάραλη.

Αέρας

Νέφη

Σχηματίζονται όταν η διαλυτότητα του νερού που περιέχεται στον αέρα μειώνεται (λόγω πτώσης θερμοκρασίας ή/και πίεσης) και το νερό περνάει από αέρια σε υγρή κατάσταση σχηματίζοντας σταγονίδια.

Διακρίνονται τρεις βασικές κατηγορίες νεφών ανάλογα με το σχήμα που αναπτύσσουν:

Χρησιμοποιούνται επίσης και τα προθέματα (ή καταλήξεις):

Οι βασικές κατηγορίες μαζί με τα προθέματα μπορούν να συνδυαστούν μεταξύ τους για να μας δώσουν τα πιο συνηθισμένα είδη νεφών:

Πηγή: Valentin de Bruyn CC BY-SA 3.0 (Wikipedia)
Πηγή: Valentin de Bruyn CC BY-SA 3.0 (Wikipedia)

Υψηλά (7-12 km)

Θύσανοι (Cirrus - Ci)
Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Cirrus_cloud#/media/File:Cirrus_fibratus_and_Cirrocumulus.jpg
Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Cirrus_cloud#/media/File:Cirrus_fibratus_and_Cirrocumulus.jpg

Μεμονωμένα δεν έχουν κάποια ιδιαίτερη σημασία. Όταν είναι αυξημένα ενδέχεται να προηγούνται επερχόμενου μετώπου.

Αν πρόκειται για θερμό μέτωπο, απλώνονται σταδιακά σε θυσανοστρώματα τα οποία πυκνώνουν και κατέρχονται ως υψισωρείτες, υψιστρώματα και τέλος μελανοστρώματα που δίνουν βροχή.

Αν πρόκειται για ψυχρό μέτωπο, δημιουργούνται συνήθως μετά από απόσπαση από επερχόμενους μελανοσωρείτες.

Θυσανοσωρείτες (Cirrocumulus - Cc)
Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Cirrocumulus_cloud#/media/File:Cirrocumulus_clouds_Thousand_Oaks_July_2010.jpg
Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Cirrocumulus_cloud#/media/File:Cirrocumulus_clouds_Thousand_Oaks_July_2010.jpg

Νέφη με μικρό χρόνο ζωής.

Αν σχηματιστούν μαζί με θύσανους ή θυσανοστρώματα και τα νέφη απλώνονται σταδιακά στον ουρανό, συνήθως προμηνύουν βροχή τις επόμενες ώρες.

Αν είναι μικρά σε μέγεθος και έκταση, ενδεχομένως με μερικούς θύσανους, συνήθως αποτελούν ένδειξη διατήρησης της καλοκαιρίας.

Αν εμφανιστούν μετά από βροχή προμηνύουν βελτίωση.

Θυσανοστρώματα (Cirrostratus - Cs)
Πηγή: https://www.flickr.com/photos/andreas-christen/14554527984/
Πηγή: https://www.flickr.com/photos/andreas-christen/14554527984/

Πολύ λεπτά νέφη τα οποία συνήθως δημιουργούν άλω (halo) γύρω από τον ήλιο ή το φεγγάρι τα οποία φαίνονται ως υγροί δίσκοι. Αν σχηματιστούν μετά από θύσανους, προμηνύουν ενδεχόμενη άφιξη θερμού μετώπου και βροχής.

Μεσαία (2-7 km)

Υψιστρώματα (Altostratus - As)
Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Altostratus_cloud#/media/File:Altostratus_clouds_over_Hong_Kong.JPG
Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Altostratus_cloud#/media/File:Altostratus_clouds_over_Hong_Kong.JPG

Νέφη με πιο ανοιχτό χρώμα από τα μελανοστρώματα και πιο σκούρο από τα θυσανοστρώματα. Ο ήλιος τις περισσότερες φορές φαίνεται μέσα από αυτά ως θολή σφαίρα, εκτός αν είναι ιδιαίτερα πυκνά.

Από μόνα τους μπορεί να δώσουν ελαφριά βροχή. Όταν προηγούνται θερμού μετώπου πυκνώνουν σταδιακά σε μελανοστρώματα τα οποία δίνουν βροχή. Πιο σπάνια μπορεί να σχηματιστούν με την άφιξη ψυχρού μετώπου.

Υψισωρείτες (Altocumulus - Ac)
Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Altocumulus_cloud#/media/File:Altocumulus.jpg
Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Altocumulus_cloud#/media/File:Altocumulus.jpg

Είναι πιο μεγάλα και σκούρα από τους θυσανοσωρείτες και πιο μικρά από τους στρωματοσωρείτες. Συχνά προηγούνται θερμού μετώπου που εξασθαινεί. Αν έχουν κατακόρυφη ανάπτυξη (Altocumulus castellanus) προμηνύουν καταιγίδα.

Χαμηλά (έως 2 km)

Στρώματα (Stratus - St)
Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Stratus_cloud#/media/File:Stratus-Opacus-Uniformis.jpg
Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Stratus_cloud#/media/File:Stratus-Opacus-Uniformis.jpg

Αχνά, απλωμένα νέφη με χρώμα από λευκό έως γκρι σκούρο και σχήμα στρώματος. Ουσιαστικά αποτελούν νέφη ομίχλης, απλά όχι στο ύψος του εδάφους. Σχηματίζονται με την άνοδο πρωινής ομίχλης ή από την κίνηση ψυχρού αέρα σε χαμηλά υψόμετρα. Σπάνια δίνουν ελαφριά βροχή.

Σωρείτες (Cumulus - Cu)
Πηγή: https://www.flickr.com/photos/8810661@N06/1460709404/
Πηγή: https://www.flickr.com/photos/8810661@N06/1460709404/

Αφράτα νέφη που μοιάζουν με μπαμπάκι και στη βάση τους είναι επίπεδα. Αποτελούν ένδειξη καλοκαιρίας όταν είναι περιορισμένα και με μικρή κατακόρυφη ανάπτυξη. Διαφορετικά μπορεί να αναπτυχθούν σε μελανοσωρείτες με ό,τι αυτό συνεπάγεται!

Στρωματοσωρείτες (Stratocumulus - Sc)
Πηγή: https://www.flickr.com/photos/ravedelay/8366972963/
Πηγή: https://www.flickr.com/photos/ravedelay/8366972963/

Όπως λέει και το όνομά τους, το σχήμα τους αποτελεί έναν συνδυασμό στρωμάτων και σωρειτών. Είναι μεγαλύτερα από τους υψισωρείτες και σχηματίζονται πιο χαμηλά, ενώ συνήθως έχουν πιο σκούρο χρώμα.

Από μόνα τους μπορεί να δώσουν ελαφριά βροχή. Όταν προηγούνται επερχόμενου μετώπου, προμηνύουν καταιγίδες με κεραυνούς.

Κατακόρυφης ανάπτυξης

Μελανοστρώματα (Nimbostratus - Ns) (έως 7 km)
Πηγή: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nimbusstratus_over_Denmark.jpg
Πηγή: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nimbusstratus_over_Denmark.jpg

Πολυεπίπεδα πυκνά νέφη με μεγάλη κατακόρυφη ανάπτυξη και μελανό χρώμα που δίνουν σταθερή και έντονη βροχόπτωση μεγάλης διάρκειας.

Μελανοσωρείτες (Cumulonimbus - Cb) (έως 12 km)
Πηγή: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wagga-Cumulonimbus.jpg
Πηγή: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wagga-Cumulonimbus.jpg

Πολυεπίπεδα πυκνά νέφη με πολύ μεγάλη κατακόρυφη ανάπτυξη που σχετίζονται με την εκδήλωση βίαιων, αλλά σχετικά σύντομων, καταιγίδων με κεραυνούς και ανεμοστρόβιλους. Το σχήμα τους είναι σχεδόν πάντα κάτι τρομακτικό και θυμίζει πύργο, αμόνι ή ακόμα και πυρηνικό μανιτάρι. Σχηματίζονται συνήθως από τη βίαιη ανύψωση υγρών αέριων μαζών.

Κυκλώνες, αντικυκλώνες και μέτωπα

Ατμοσφαιρική πίεση

Πηγές

Αποποίηση ευθυνών

Καμία εγγύηση δεν δίνεται για την εγκυρότητα ή την ακρίβεια των πληροφοριών σε αυτή τη σελίδα. Οτιδήποτε σας συμβεί αξιοποιώντας μέρος ή το σύνολο των πληροφοριών αυτών είναι αποκλειστικά δική σας ευθύνη.

Στείλε το σχόλιό σου